फासिवाद विरोधी घोषणापत्र – फासिवादविरुद्धको संघर्षमा सँगै अघि बढौं!

फासिवादविरुद्धको प्रतिरोध रेडिकल लेफ्ट पार्टीको स्थायी अभिमुखीकरण हो। फासिवादका सबै रूपहरूविरुद्धको संघर्ष हाम्रो समाजका प्रगतिशील धरोहरहरूलाई जोगाइराख्न, साथै हाम्रो अस्तित्व रक्षाका लागि चलिरहेको संघर्ष हो, जसलाई विगत तीस वर्षयता योजनाबद्ध रूपमा विघटन गरिँदै आएको छ। युरोपभर, साथै सर्बियामा पनि, फासिवादको बढ़्दो प्रभाव पुँजीवादी व्यवस्थाको संकटको लक्षण हो, जुन आफैं क्षयीकरणको अवस्थामा रहेको छ; यही अवस्थामा पूँजीपतिहरूले श्रमिक वर्ग र गरिब जनताको विरुद्ध हिंसा तथा दमन गर्ने क्षमता बढाउँदै लगेका छन्। फासिवाद पूँजीवादी अल्पसंख्यक वर्ग (ओलिगार्की) को समाजवादविरुद्धको अन्तिम रक्षात्मक उपाय हो।

१९९० को दशकको युद्धहरूका क्रममा ‘पिशाच-जस्तो’ रूपमै देखा परेको राष्ट्रवाद नै प्रतिकान्तिक्रान्ति लागू गर्ने, श्रमिक वर्गलाई सर्वहारा बनाउने, तथा युगोस्लाभियाका जनतामाथि व्यापक लुटपाट गर्ने आधार बन्यो। यसको फलस्वरूप गहिरो विनाश, एक लाखभन्दा धेरै मानिसहरू मारिएका र लाखौं शरणार्थीहरू विस्थापित भए, तर अहिले युद्ध अपराध गर्ने अपराधीहरू नै नायकका रूपमा सम्मानित छन्। इतिहास पुनर्लेखन गर्ने तथा द्वितीय विश्वयुद्धका फासिवादी आन्दोलन र विचारहरूको पुनर्वास गर्ने काम सोभियत संघ पतनपछि युरोपभरि व्याप्त प्रगतिशील समाजवादी धरोहर विलय गराउने योजनाको महत्त्वपूर्ण अंश हो। चेत्निक, ल्योतिच (Ljotić) का समर्थक तथा अन्य सहकार्यवादी समूहहरूद्वारा सर्बिया र युगोस्लाभियाका जनतामाथि (सर्ब जनता समेत) गरिएको अपराधलाई मेट्ने र खण्डन गर्ने काम भइरहेकै बेला, ती संगठनहरूको घोर विश्वासघाती चरित्रालाई बेवास्ता गरिएको छ। त्यो बीचमा, सर्बियाका वास्तविक मुक्तिदाता – जनमुक्ति सेनाका पार्टीजन (पार्तिजान) तथा रेड आर्मी – को विरुद्ध झूट्ठा ऐतिहासिक तथ्याङ्क र तोडमरोडको प्रयोग गरी अपमानजनक र दानवीकरण गर्ने अभियान चलाइएको छ। सर्बिया नाममात्रको धर्मनिरपेक्ष गणतन्त्र भए तापनि, ५ अक्टूबरपछि आएका राष्ट्रवादी शासकहरूले, यस्ता पुनर्लेखनवादी र प्रतिगामी प्रवृत्तिका संवाहकहरूमध्येको एक रहेको चर्चलाई, लामो समयदेखिको सर्वाधिक सामाजिक प्रभाव पुऱ्याउन सक्ने तहसम्म पुऱ्याउन कुनै रोकटोक गरेनन्।

यसप्रकारका इतिहास-पुनर्लेखनवादी आख्यानहरूले दक्षिणपन्थी उग्रवादी (फासिवादी) पार्टीहरू र संगठनहरूलाई बल पुऱ्याउँछन्। तिनको मुख्य उद्देश्य सामाजिक जीवनका महत्वपूर्ण प्रश्नहरूबाट जनताकाे ध्यान भंग गर्नु, समाजवादका विचार र विरासतविरुद्ध लड्नु, र पूँजीको सेवामा प्रहरी तथा अर्ध-प्रहरी दमन सामन्यीकृत गराउनु हो। यस्ता दक्षिणपन्थी उग्रवादी समूहहरू (जो आफैंलाई “शान्ति रक्षक” भन्छन्) हाम्रो सहरहरूमा झन् झन् बाक्लो उपस्थिति देखाउँदै युवा, रोमा समुदाय, गरिब तथा आप्रवासीहरूमाथि सताउने काम गरिरहेका छन् – कहिले आफैंलाई प्रचारप्रसार गर्ने उद्देश्यले, कहिले “लगानीकर्ता” और पूँजीपतिहरूका लागि सोझै काम गरेर। जसरी भए तापनि, उनीहरू राज्य र प्रहरीद्वारा समर्थित छन्, प्रहरी आफैंले पनि त्यही समूहहरूमाथि हिंसा प्रयोग गरिरहेको छ।

यी दल तथा संगठनहरूमध्ये धेरै जसो सर्बियाको सत्ताको संरचनामा नै सामेल छन्। उनीहरूले कथित रूपमा विपक्षी देखिने उदारवादी (लिबरल) राजनीतिज्ञहरूसँग मिलेर नोक्सानी, कटौती, शोषण र जनतामाथि हिंसा गर्ने neoliberal नीतिहरू कार्यान्वयन गर्छन्, जसमा अन्य धेरै देशहरूको जस्तै राष्ट्रवादको रङ थपिएको हुन्छ। सत्ता चलाइरहेको “सर्बियाली प्रगतिशील पार्टी” राष्ट्रवादी र उदारवादी ओलिगार्की दुवैको मिश्रणको रूपमा हामी बाँचिरहेको नवउदारवादी राजनीतिक यथार्थको सबैभन्दा स्पष्ट उदाहरण हो।

उही बेला, antifascism (फासिवादविरुद्धको सङ्घर्ष) लाई नै व्यवस्थाको एउटा अङ्गका रूपमा रुपान्तरण गर्ने प्रयासहरू हुँदैछन्: यसको अर्थ एक किसिमको उदारवादी वा पहिचान-केन्द्रित मुद्दामा मात्र सीमित पार्नु, त्यसरी यसको मूल शक्ति र उद्देश्य खोस्नु। केही राजनीतिज्ञ र सार्वजनिक व्यक्तिहरू यस्तो “उदारवादी antifascism” को अवधारणा अघि सार्छन्, जसका विचार र मूल्यहरूको फासिवादविरुद्ध वास्तविक दर्शनसँग कुनै सम्बन्ध नहुनुका साथै, यस्ता विषयहरू समेट्छन्: نخबियाँ सोच, श्रमिक वर्गप्रति तथा सर्बियाका गरिब जनताप्रति तिरस्कार एवं घृणा; आत्म-औपनिवेशिक चेतना तथा “युरोपेली सभ्यता” र साम्राज्यवादी शक्तिप्रति निहुरो सम्मान; साथै कतिपय अवस्थामा खुलेआम जातीय विभेद। यस्ता कथित “उच्च वर्ग” को हितकै लागि बनाइएको यो “antifascism” को वास्तविक antifascism सँग कुनै सरोकार छैन; यसको एउटै उद्देश्य श्रमिक र गरिबहरूलाई अमानवीय देखाउनु, नवउदारवादी व्यवस्थालाई वैधता प्रदान गर्नु, तथा साम्राज्यवादी स्वार्थलाई पुऱ्याउनु हो। यो फासिवादविरुद्धको संघर्षलाई प्रतिनिधित्व गर्दैन; बरू यसले समाजका प्रगतिशील शक्तिहरूलाई نخबियाँ र सीमान्तकृत स्थानमा धकेल्ने, र तिनलाई नवउदारवादी मृत्युकुण्डमा फसाल्ने उद्देश्य राखेको छ। त्यो कुण्डको अन्त्य अनिवार्य रूपमै व्यवस्थाको र हाम्रो समाजको फासिवादीकरण हो।

हामी “उदारवादी antifascism” को नाममा हुने यो ब्ल्याकमेल अस्वीकार गर्छौं और नवउदारवादी व्यवस्थाको “बायाँ सहायक” बन्न इन्कार गर्छौं। रेडिकल लेफ्ट पार्टी फासिवादविरुद्धको एक मोर्चा निर्माण गर्न चाहन्छ, जो समाजवादी मूल्यहरूमा आधारित हुन्छ। हामी बुझ्छौं कि ऐतिहासिक पुनर्लेखन, राष्ट्रवाद र राज्य तथा समाजको फासिवादीकरण रोक्ने एक मात्र उपाय वर्गीय दृष्टिकोणबाट उत्पन्न antifascism नै हो। हामी विश्वास गर्छौं कि अन्तिममा सबैभन्दा वास्तविक राजनीतिक विभाजनहरू सामाजिक हुन् – दक्षिणपन्थी उग्रवादी राजनीतिक संगठनहरूले आँखा लगाएको जातीय, धार्मिक, वा अन्य पहिचानको आधारमा भएका विभाजन होइनन्। हामी ती सबै अल्पसंख्यक समूहहरूलाई हाम्रो स्वाभाविक मित्र मान्छौं, जो यस्ता उग्र दक्षिणपन्थी क्रियाकलापबाट प्रभावित छन्, र उनीहरूलाई उग्र दक्षिणपन्थ र उसको नवउदारवादी मित्र–मण्डलीविरुद्ध संयुक्त संघर्षमा सामेल हुन आग्रह गर्दछौं।

यस कठोर समयमा, अधिक न्यायपूर्ण समाजका लागि ऐक्यबद्धता, भ्रातृत्व र एकता अत्यावश्यकीय हुने छ; किनभने विश्वव्यापी संकटको यो पृष्ठभूमिमा दक्षिणपन्थी उग्रवादी गतिविधि अझै तेज हुने पक्का देखिन्छ, जुन अवस्था हामीलाई टार्न सजिलो छैन।

फासिवादलाई मृत्युञ् – जनतालाई स्वतन्त्रता!

१८ डिसेम्बर २०२२ मा बेल्ग्रेडमा सम्पन्न रेडिकल लेफ्ट पार्टीको कांग्रेसद्वारा पारित